Sinds 18 augustus staat er een nieuw stuk gereedschap op de website van de Kansspelautoriteit, en het is er een met behoorlijk wat impact. Onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam hebben een open source-algoritme gepubliceerd dat aan de hand van je daadwerkelijke speelgedrag inschat of je risico loopt op probleemgokken. Geen vragenlijst, geen zelftest, maar een model dat rechtstreeks naar je inzetpatronen kijkt.
Dat is nieuw. Tot nu toe stopte de zorgplicht van casino's meestal bij het aanbieden van een uitschrijfmogelijkheid via CRUKS. Dit algoritme draait de zaak om: in plaats van te wachten tot een speler zichzelf buitensluit, moet het risico eerder zichtbaar worden.
Wie zit hierachter
De drijvende kracht is Charles de Leau, promovendus aan de UvA. Hij bedacht het onderzoek zelf, na ervaringen met gokverslaving in zijn eigen omgeving, en pitchte het idee bij ZonMw. Samen met hoogleraren Reinout Wiers (Psychologie) en Johan Bollen (Informatica) bouwde hij het model, gefinancierd uit het Verslavingspreventiefonds van de Ksa.
Het bijzondere zit in de trainingsdata. De Leau kreeg via een wettelijke regeling toegang tot alle inzetten van alle spelers bij 13 Nederlandse online casino's, over een periode van twee jaar. Casino's zijn verplicht die data beschikbaar te stellen voor onafhankelijk onderzoek, maar De Leau is de eerste die er ooit gebruik van heeft gemaakt. Het model is bovendien mede ontwikkeld met de Spaanse toezichthouder DGOJ, die al langer aan een vergelijkbaar systeem werkte.
Hoe het algoritme jouw speelgedrag leest
Het model kijkt niet naar wie je bent, maar naar wat je doet. Denk aan hoeveel en hoe vaak je inzet, op welke tijdstippen je speelt ('s nachts spelen springt eruit als signaal), en hoe je reageert op verlies- en winreeksen. Blijf je juist meer inzetten na verlies, of speel je steeds langer achter elkaar? Op basis van die patronen berekent het algoritme een risicoscore.
Om te bepalen welk gedrag écht risicovol is, keek De Leau naar spelers die zich hadden aangemeld voor permanente uitsluiting bij een online casino. Dat is volgens hem de duidelijkste indicator die er is: iemand die zichzelf buitensluit, geeft daarmee toe de controle kwijt te zijn. Het gedrag van die groep in de periode ervoor vormde de basis om risicopatronen bij andere spelers te herkennen, nog voordat het zo ver komt.
Waarom de Ksa dit nu laat ontwikkelen
De timing is niet toevallig. Nederland zag de regels rond kansspelen in 2026 flink aanscherpen, en de druk op operators om spelersbescherming serieus te nemen groeit. Cijfers van de Franse toezichthouder, aangehaald door de onderzoekers, laten zien dat zo'n 60 procent van de omzet bij online casino's afkomstig is van excessieve spelers: mensen die veel en lang blijven gokken, met alle financiële en psychische gevolgen van dien.
Volgens de wet hebben casino's een zorgplicht, maar De Leau vindt de praktische invulling daarvan tot nu toe te vrijblijvend. De enige harde verplichting was dat spelers zichzelf kunnen uitschrijven. Met een risicomodel dat vroeg waarschuwt, verschuift de verantwoordelijkheid van "achteraf ingrijpen" naar "op tijd signaleren", nog voordat iemand daadwerkelijk verslaafd raakt.
Wat dit betekent voor de casino's waar je speelt
Omdat het model open source is, code en methodiek liggen gewoon online, kan elke toezichthouder of elk casino het model inzien, testen en zelfs gebruiken. Dat is een bewust verschil met de commerciële risicotools die sommige operators al gebruiken en waarvan de werking geheim blijft. De Ksa krijgt er in elk geval een onafhankelijk instrument bij om te beoordelen of casino's hun zorgplicht serieus genoeg nemen.
Voor spelers verandert er op korte termijn niet meteen iets zichtbaars. Geen enkel casino is verplicht het model per direct te implementeren. Maar de kans is groot dat risicodetectie de komende tijd minder vrijblijvend wordt, zeker nu er een gratis, transparant alternatief ligt voor de duurdere commerciële opties.
Werkt zo'n algoritme ook echt?
Een model is zo goed als de data waarop het getraind is, en twee jaar aan Nederlandse speeldata is een serieuze basis, maar geen garantie. Iemand die zelden speelt en dan één keer flink inzet, kan onterecht als risicovol worden aangemerkt, terwijl een speler die slim zijn patroon spreidt misschien onder de radar blijft. Precies daarom is de openheid van het model belangrijk: iedereen kan meekijken hoe de risicoscore tot stand komt, in plaats van te moeten vertrouwen op een zwarte doos bij een commerciële aanbieder.
Het is ook geen vervanging voor eigen alertheid. Een algoritme signaleert patronen achteraf of tijdens het spelen, maar grijpt niet automatisch in. Wat er met een hoge risicoscore gebeurt, hangt af van de vraag of en hoe een casino daarop reageert.
Zo hou je zelf grip op je speelgedrag
Los van wat casino's met dit soort tools doen, blijft het slimst om zelf te letten op precies de signalen die het algoritme meeweegt: steeds later spelen, inzetten verhogen na verlies, of merken dat een avondje spelen structureel uitloopt. Er bestaan genoeg tools om je eigen speelgedrag in de gaten te houden, van stortingslimieten tot tijdswaarschuwingen, en die werken al voordat een algoritme ergens een alarm afgeeft.
Het model van De Leau is uiteindelijk geen wondermiddel, maar wel een opvallende stap: voor het eerst is er een gratis, transparant instrument dat laat zien hoe risicovol gokgedrag er in de praktijk uitziet, gebouwd op echte Nederlandse speeldata in plaats van aannames.